Otoyol ve Piknik ya da Varolan Sistemin Potansiyelleri

İstanbuldaki piknik yapma kültürü, mangal kültürü 2006da Mine Kırıkkanatı çok rahatsız etmiş, sonra bu rahatsızlığını dile getirmenin en yanlış üslubunu seçtiği için köşe yazarlığından olmuştu. Bu üslubu da içinde yaşadığı ve savunduğu kültürün ayrımcı köklerinden almıştı. Kendi konut alanlarının çevresinde piknik yapma imkanı bulamayan, kendi kırsal köklerinden henüz daha kopamamış, ve şehirde kamusal alanda davranış pratiklerini inceltememiş bir köylü kentli kesimi, bir sosyolog olarak dilediğimizce eleştirip karalayabiliriz, burun kıvırabiliriz…

 

Ama onlar hala aynı şekilde piknik yapmaya devam ederler. Ve daha radikal bir şekilde otobanda piknik yaparlar. Sesini duyurmanın ve neye ihtiyacın olduğunu anlatmanın daha çılgınca bir yolu var mı? Aslında eylem ya da ses duyurmak gibi bir dertleri de yok. Çok pratik bir sebep, sıkışık konut  alanlarının içerisinde yeşil bir alan bulamıyorlar ve otobanın kenarında, saatte 100km giden arabalara karşı toz duman gürültü içinde piknik yapıyorlar…

 

Yoğun yapılaşmanın olduğu, İstanbul’un en büyük arterinin içinden geçtiği Halıcıoğlu ve Sütlüce, Çağlayan, Okmeydanı bölgesinde bir park yapılabilecek alan bulunamıyor. Bir yandan belediye yeni yollar, yeni kavşaklar yapıyor ve parklar ve bahçeler müdürlüğü de bu kavşakları ağaçlandırma çiçeklendirme için kaynakların büyük bölümü harcanıyor. Ama arasından yol geçen yeşillik parçaları sağlıklı bir şekilde kullanılmıyor.

 

İdeal olan çözüm konut alanları arasında yaratılacak yeşil alanlar, parklar ve bahçeler. Fakat mevcut yoğun yapılaşmanın buna izin vermemesiyle alternatif çözümler düşünülebilir. Kullanılamayan kavşak arasında kalan büyük parçalarla yol kenarındaki parçaların yeniden yorumlanabilecek üst geçitlerle ve üst örtülerle örtülmesi, burada oluşturulacak park alanına konut alanlarından geçişlerin verilmesi ve seçilecek bölgenin ihtiyaçlarına göre fonksiyonların yerleştirilmesi projenin kapsamında.

 

‘Otoyol’ ve ‘piknik’in bir arada varolmasıyla ortaya çıkan sorunları, hava kirliliği, ses kirliliği ve görüntü kirliliği piknik alanında ortadan kaldırılması tasarım problemidir. Algıya ilişkin yapılacak çalışmalarla konut bölgesinde yaşayan bir yayanın otobanı hissetmeden ulaşabileceği ve dinlenebileceği bir park olmalıdır bu. Gürültüyü ve egzoz dumanının en aza indirilmesi üst örtülerin ve diğer parçaların çevresine önerilecek strüktürlerin ana belirleyicisi olucaktır. 

 

kent:parçalı+kolaj

kent:parçalı+kolaj

Kent parçalardan oluşur; bu parçalar kendi içlerinde bir bütündür. Parçaların kendi içlerindeki bütünlük sadece aynılıklarla tanımlanmaz; aynı yoğunluktaki farklılıklar ya da birbiriyle ilişkilenmiş farklılıklar da bu yapının parçalarını oluşturabilir. Belirli bir senaryo ile oluşan bu parçalar aynı zamanda farklı katmanlarda oluşan diğer parçalarla da ilişkilidirler ve ancak bu şekilde de kentin bütününü oluştururlar.
Parçaların bütünde oluşturdukları şey bir kolajdır; rastgele değildir oluşumu tanımlı parçaların ilişkilenmeleriyledir. Burada ilk önce bu kolajın oluşumunun nasıl olduğu ve parçaların birbirleri ile nasıl ilişkileneceği önemlidir. Bütün bu oluşum sırasında ve devamında parçaların uçlarında sınırlar ya da aradalıklar vardır. Bu oluşumlar kolajda parçalar kadar önemlidirler bütünü bir arada tutarlar ve aynı zamanda bir çok katmanın hatlarını taşırlar. Parçaların uçlarındaki bu sınırlar kentin fiziksel ve yatay olan sınırlarından farklı bir boyuttadır; dikeyliği ve soyutluğu vardır.
Kentin oluşumu ve büyümesi parçalar, aradalıklar ve nihayetinde kolajla tanımlanır. Bu tür büyümeye kentin ilişkilerine yönelik eklemeler yapılabilir ve kentin geleceğine yönelik bir önermede bulunulabilir. Eklenecek şey, yeni bir parça, aradalık ya da var olan bir parçanın, aradalığın keşfi ve dönüşümü olabilir.
Burada öne çıkan şey parçaların ve aradalıkların oluşumudur. Bu parçaları belirli senaryolar ve anahtarlar oluşturacaktır. Pekala bunlar saçma olarak nitelendirilebilecek, rastgele seçilmiş günlük hayat kesitleri olabilirler. Bu tür bir seçme farklı bir okumaya imkan sağlayabilir ve ardında keşfedilecekler ise buna bağlı olarak değişik önermeler getirebilir.